Ritim bozukluğu nedir?
Kalbin kasılmasını sağlayan elektriksel uyarılar belirli bir düzen içerisinde oluşur ve kalp dokusu boyunca iletilir. Bu elektriksel sistem kalbin hızını ve ritmini belirler.
Elektriksel uyarının oluşması veya iletilmesi sırasında meydana gelen değişiklikler kalbin normalden hızlı, yavaş veya düzensiz çalışmasına neden olabilir. Bu durumlar genel olarak aritmi veya ritim bozukluğu olarak adlandırılır.
Bazı aritmiler kısa süreli ve belirti vermeden seyredebilirken bazıları değerlendirme ve tedavi gerektirebilir. Bu nedenle aritminin türünün belirlenmesi önemlidir.
Belirtileri nelerdir?
Ritim bozukluklarının oluşturduğu belirtiler kişiden kişiye ve aritminin türüne göre değişebilir.
Görülebilecek yakınmalardan bazıları:
- Çarpıntı veya kalbin hızlı attığını hissetme
- Kalp atımlarının düzensiz olduğunu hissetme
- Baş dönmesi veya sersemlik
- Nefes darlığı
- Halsizlik veya egzersiz kapasitesinde azalma
- Göğüste rahatsızlık hissi
- Bayılma veya bayılacak gibi olma
Bununla birlikte bazı ritim bozuklukları herhangi bir belirti oluşturmadan rutin muayene, EKG veya ritim kayıtları sırasında da saptanabilir.
Ritim bozukluğu türleri
Taşikardiler
Kalp hızının beklenenden yüksek olduğu ritimlerdir. Taşikardinin kalbin hangi bölgesinden kaynaklandığı ve mekanizması tedavi yaklaşımını etkileyebilir.
Bradikardiler
Kalp hızının yavaş olduğu durumları ifade eder. Bazı kişilerde düşük kalp hızı normal olabilirken, bazı durumlarda kalbin elektriksel uyarı oluşturma veya iletim sistemindeki problemlerle ilişkili olabilir.
Atriyal fibrilasyon
Atriyal fibrilasyon, kalbin üst odacıklarında düzensiz elektriksel aktivitenin görüldüğü yaygın ritim bozukluklarından biridir.
Supraventriküler taşikardiler
Kalbin üst bölgelerinden kaynaklanan hızlı ritim bozukluklarıdır. Bazı SVT türlerinde ani başlayan ve ani sonlanan çarpıntı atakları görülebilir.
Ventriküler ritim bozuklukları
Kalbin alt odacıkları olan ventriküllerden kaynaklanan ritim bozukluklarıdır. Klinik önemleri ritmin türüne ve kişinin kalp hastalığına göre değişebilir.
Nasıl değerlendirilir?
Değerlendirmede kişinin yakınmaları, tıbbi öyküsü ve fizik muayene bulguları birlikte ele alınır.
Gerektiğinde aşağıdaki yöntemlerden yararlanılabilir:
- 12 derivasyonlu elektrokardiyografi (EKG)
- Holter veya daha uzun süreli ritim kaydı
- Ekokardiyografi
- Efor değerlendirmesi
- Kan tetkikleri
- Uygun hastalarda elektrofizyolojik çalışma
Çarpıntı sırasında kalbin elektriksel aktivitesinin kaydedilmesi, yakınmanın gerçekten bir aritmi ile ilişkili olup olmadığının ve varsa ritmin türünün belirlenmesine yardımcı olabilir.
Tedavi yaklaşımı
Her ritim bozukluğu aynı tedaviyi gerektirmez. Tedavi kararı aritminin türüne, süresine, oluşturduğu belirtilere, eşlik eden kalp hastalıklarına ve kişinin genel klinik durumuna göre belirlenir.
Uygun hastalarda yaklaşım seçenekleri arasında:
- Klinik takip
- İlaç tedavileri
- Kateter ablasyonu
- Kalp pili
- İmplante edilebilir kardiyak cihazlar
Hangi yaklaşımın uygun olduğuna kardiyoloji değerlendirmesi sonucunda karar verilir.
Ne zaman acil değerlendirme gerekir?
Çarpıntı tek başına her zaman acil bir durum anlamına gelmez. Ancak bazı belirtilerin eşlik etmesi durumunda gecikmeden tıbbi değerlendirme gerekebilir.
Şiddetli veya devam eden göğüs ağrısı, belirgin nefes darlığı, bayılma, bilinç değişikliği veya ciddi genel durum bozukluğu ile birlikte gelişen çarpıntı durumunda acil sağlık hizmetlerine başvurulmalıdır.
Önemli not
Bu sayfadaki bilgiler genel sağlık bilgilendirmesi amacıyla hazırlanmıştır. Kişisel tanı veya tedavi önerisi niteliğinde değildir.
Ritim bozukluğu şüphesi veya devam eden yakınmalarınız varsa kişisel değerlendirme için bir hekime başvurmanız gerekir.